Logo FVEN

REGISTER VAREND ERFGOED NEDERLAND

De Federatie Varend Erfgoed Nederland beheert het Register Varend Erfgoed Nederland.
Geschat wordt dat er zesduizend schepen tot dit erfgoed behoren.
Op dit moment zijn er drieduizend vaartuigen ingeschreven in het register.
U kunt op deze site zoeken naar ingeschreven vaartuigen.






Gevonden vaartuig:

Insulinde

identificatie

Dit vaartuig heeft een geldige pas.
naam Insulinde
RVEN nr 1916
visserijnummer
zeilnummer
te boek gesteld 11-000682  
type motorreddingboot  
categorie reddingboot  
eenheidsklasse  

vaartuig

 
lengte 18,08  
breedte 4,05  
diepgang 1,44  
kruiphoogte 3,5  
tonnage  
materiaal romp ijzer  
materiaal romp (spec.) staal  
bouwwijze romp  
seriematige bouw  
voortstuwing (oorspr.) motor  
masthoogte  
soort tuig nvt  
materiaal zeil  
oppervlakte zeil  
motortype Gleniffer  
motorvermogen 2x120pk  
motorbouwjaar 1948  
bouwjaar vaartuig 1927  
bouwperiode 1920-1930  

werfgegevens

 
werf Niestern - Delfzijl  
werfnaam  
plaats. provincie werf Martenshoek / DelfzijlGr  
werf bijzonderheden Gebr. Niestern Scheepswerven NV. Berend Niestern vestigde zich in 1876 als zelfstandig scheepsbouwmeester, met steun van zijn vrouw Johanna te Velde, in Martenshoek aan het Winschoterdiep. In 1889 werd de naam veranderd in Niestern & Te Velde. Het bedrijf had op drie locaties een scheepshelling en aan het eind van de 19e eeuw een helling in Waterhuizen. In 1898 ging het bedrijf failliet en nam de buurman scheepsbouwer Geert Bodewes de boedel over. In 1901 pachtte Niestern een houten helling aan het afwateringskanaal in Farmsum en begon daar Scheepswerf Niestern & Zoon De Concurrent. In 1906 trok Berend Niestern zich terug uit het bedrijf. Zijn zoons Geert en Jan zette de werf voort onder de naam Gebr. Niestern. Zij vestigden zich met een nieuwbouwwerf en een reparatiekanthelling aan de Gracht te Delfzijl. In 1912 verhuisde het bedrijf naar het Eemskanaal waar gestart werd met een nieuwbouwwerf onder de naam NV Scheepsbouwmaatschappij Farmsum. De dagelijkse leiding bestond toen uit de broers Geert, Jan en Berend jr. Niestern en Egbert Wagenborg. In 1918 overleed Geert Niestern en kwam broer Kees in het bedrijf. De NV Scheepsbouwmaatschappij Farmsum liquideerde in 1923. De broers namen een deel van de boedel over en zette het bedrijf voort als Gebr. Niestern. In 1933 namen de broers Niestern de werf van Wortelboer, nabij brug 15 in het Eemskanaal, over. 1957: Gebr. Niestern en Co, Delfzijl. Samenwerkend in Scheepsbouwunie N.V. Groningen In de jaren vijftig werd de firma Niestern Groningen opgericht voor reparatie en nieuwbouw. In 1973 fuseerde Niestern Delfzijl met Scheepswerf Appingedam tot Appingedam Niestern Delfzijl BV (AND). In 1980 fuseerde Appingedam Niestern Delfzijl met Gebr. Sander. Sedertdien opereert de onderneming onder de naam Niestern Sander B.V. te Farmsum Thans: Niestern Sander B.V., Postbus 108, 9930 AC Delfzijl  

historie vaartuig

 
vorige namen  
historie vaartuig Het rampjaar 1921 en de gevolgen In april 1921 sloeg de roei- en zeilreddingboot van Schiermonnikoog om. Op zaterdag 22 oktober verdween de Brandaris onder de golven toen zij op zoek was naar de verdwenen loodsschoener van Delfzijl en twee dagen later kapseisde de stoomreddingboot President van Heel voor Hoek van Holland. Tien redders verdronken bij deze rampen. Dit leidde tot verder onderzoek naar de veiligheid van reddingboten. De scheepsbouwkundige professor Ernst Vossnack van de Technische Hogeschool in Delft was adviseur van de reddingsmaatschappij. De Groninger scheepsbouwer Jan Niestern had een uitvinding gedaan waardoor een omgeslagen motorreddingboot zich weer kon oprichten. Vossnack was aanvankelijk erg sceptisch, maar hij raakte toch overtuigd van de toepasbaarheid van deze uitvinding. Men experimenteerde met verschillende modellen. Het werd uiteindelijk een soort kleine onderzeeboot die boven water voer maar die bij kapseizen niet vol zou kunnen lopen. De uitvinding van Jan Niestern was een ‘kieptank’ die bij een gekapseisde boot volliep met zeewater en er zo voor zorgde dat de omgeslagen boot ‘omrolde’ en zich door de zware kiel weer zelf oprichtte. De reddingsmaatschappij die afhankelijk was van contributies, giften en legaten kreeg een belangrijke donatie van 50.000 gulden van de Nederlandse gemeenschap in Nederlands-Indië. De nieuw reddingboot kreeg daarom de naam Insulinde. In 1924 trok men naar Hamburg om daar in een sleeptank het model van de nieuwe reddingboot te testen. Dit leidde tot grote aanpassingen in het ontwerp en in 1925 ontstond het definitieve ontwerp. De werf van de gebroeders Niestern kreeg de opdracht om de reddingboot te bouwen. De kosten bedroegen 25.365 gulden. Daar kwam later de prijs van de Goedkoop-motoren nog bij. In april 1927 was de reddingsboot klaar. Zonder veel ruchtbaarheid lieten de Groningers het schip met behulp van een drijvende bok al een keer kantelen. Het duurde één minuut en tweeënveertig seconden voor het schip zich weer oprichtte. Later werd deze proef officieel onder toezicht van de opdrachtgever over gedaan. Op 27 mei 1927 werd op het IJ bij Amsterdam opnieuw de kantelproef gedaan, maar nu voor Koningin Wilhelmina. Na de indienststelling werd de reddingboot gestationeerd in Oostmahorn aan de Lauwerszee. Van daaruit zou het schip onder commando van schipper Mees Toxopeus legendarische reddingen verrichten. In de internationale reddingswereld ontstond er een heftig technisch en nautisch debat over de voor- en nadelen van de Insulinde. Uiteindelijk bewees de reddingspraktijk de grote waarde van het schip. In 1929 werd het zusterschip Neeltje Jacoba gebouwd bij Niestern voor het reddingsstation IJmuiden. De ervaringen met de Insulinde werden hierin verwerkt. In Nederland zouden geen reddingsboten meer vergaan. In andere landen helaas nog wel. De varende legende De eerste redding betrof vijf opvarenden van het op Ameland gestrande stoomschip Malmø. Korte tijd later werden vijf man gehaald van het Zweedse stoomschip Hagfors op het Borkummer rif. Er zouden nog vele reddingstochten volgen. Het schip werd in 1965 uit dienst genomen. Er waren steeds minder scheepsrampen, er kwamen helikopters van de marine of luchtmacht die konden worden ingezet bij scheepsrampen en de ongelukken met plezierjachten vereisten een andere manier van redden. De Insulinde is in haar loopbaan 339 keer uitgevaren voor een noodsignaal en was hiervoor 2440 uur in touw. Op 42 tochten werden 332 mensen uit gevaar gered. De spraakmakende reddingen in de dertiger jaren bezorgden het schip zijn faam. De reddingen werd breed uitgemeten in de kranten. De reddingsmaatschappij had grote behoefte aan publiciteit om zich zo van voldoende fondsen te kunnen verzekeren. Redders werden regelmatig in het zonnetje gezet. De reddingsmaatschappij deed mee aan allerlei publiciteitsacties. Redders werden regionale helden. In de jaren na de Tweede Wereldoorlog was er grote behoefte aan Nederlandse helden en positief nieuws. De redders van de woeste Noordzeekust voldeden aan deze behoefte. De memoires van schipper Klaas Toxopeus trokken veel lezers. Hij voer van 1930 tot 1950 als stuurman en van 1950 tot 1964 als schipper op de Insulinde. Hij gaf druk bezochte lezingen in het Groningse. Wij weten nu dat hij een ghostwriter had in de vorm van schipperszoon Age Scheffer, journalist bij het Vrije Volk. In 1968 werd de reddingboot gekocht door het Amsterdamse scheepvaartmuseum en zij maakt sindsdien deel uit van de collectie. Het scheepje is zeker een mijlpaal in de geschiedenis van de Nederlandse scheepsbouw en het reddingswezen.  
oorspronkelijk vaargebied noordzee  
oorspronkelijk gebruik reddingboot  
funktie wijziging(en)  
oorspronkelijk uiterlijk  
historie interieur ja  
jaar uitgebruikname 1927-1965  
huidig gebruik varend museum  

aangesloten

 
behoudsorganisatie (BO) NVORG  
inschrijvings nr. BO  
link naar site vaartuig BO  

meer informatie

 
link naar site vaartuig  
link naar Wikipedia  
link naar Wikimedia Commons  

qr code